Spelen is voor een kind een natuurlijke bezigheid. Bij speltherapie wordt spel gebruikt als middel om een kind te helpen bij het verwerken van emotionele problemen. Een kind kan in zijn spel goed laten zien hoe het zich voelt, hoe het de wereld om zich heen beleeft en ervaart. Wanneer we als volwassene goed naar het spel van het kind kijken, kunnen we daaruit iets leren over de belevingswereld van het kind. In het spel verbeeldt het kind zijn gevoelens. Als het op die wijze uiting kan geven aan nare gevoelens, dan voelt het zich opgelucht; het werkt ontladend en geeft vaak weer ruimte voor andere, meer positief gekleurde gevoelens. Zo is het spel voor veel kinderen een natuurlijke uitlaatklep voor die ervaringen waar zij nog geen woorden voor hebben. Het kind beeldt in zijn spel uit hoe het de wereld ervaart. Het kiest die aspecten uit, die op dat moment voor hem het belangrijkste zijn en toont die in zijn spel. Zijn spel is niet dè werkelijkheid, maar het is zíjn verbeelding van de werkelijkheid; het gaat er om hoe dìt kind de werkelijkheid en zijn levensgeschiedenis ervaart.

De therapeut volgt het kind in zijn spel, brengt onder woorden wat er gebeurt in het spel en/of speelt mee. De therapeut sluit aan bij de initiatieven van het kind, leert de ‘speeltaal’ van het kind begrijpen en ondersteunt bij het uiten en verwerken van problemen. De therapeut biedt het kind de mogelijkheid tot het beleven van nieuwe ervaringen en helpt het kind om emotioneel en cognitief nieuwe inzichten te verwerven.